02 Márta: Clár Oifigiúil CLG Ard Mhacha v An Longfort

Written by Brenda. Posted in Clúdach sna Meáin

bliain (4)The year 2013 has been designated as Bliain na Gaeilge, Irish language year, to raise the profile of our national language and encourage us all to use our cúpla focal. The Armagh GAA Culture Committee are doing their utmost to promote the language, offering quarterly all-day courses for all levels of learners, with the last one on Saturday 9 February attracting learners from throughout Armagh, Fermanagh, Drogheda and East Belfast. The next one is planned for Saturday 11 May.

I measc na nGaeilgeoirí ar fhoireann Ard Mhacha tá an t-imreoir leis na Sáirséiligh, Mícheál Mac Stiofáin, agus tá sé ag tabhairt lántacaíochta do Bhliain na Gaeilge. “Smaoineamh iontach é Bliain na Gaeilge a chuireann i gcuimhne dúinn go bhfuil sé fíorthábhachtach ár gcuid Gaeilge a úsáid. Tá A-leibhéal agam sa Ghaeilge agus déanfaidh mé mo dhícheall an Ghaeilge a úsáid níos minice i mbliana. Mar ábhar múinteora, déanaim iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn sa seomra ranga. Thosaigh mé ag foghlaim Gaeilge agus mé i gColáiste Cholmáin agus chuaigh mé chuig Coláiste Bhríde Rann na Feiriste agus Coláiste Mhuire Loch an Iúir sa samhradh. Ní thig go leor béime a chur ar thábhacht an eispéiris a fuair mé sa Ghaeltacht, an chraic a bhí agam agus na cairde a rinne mé, agus sílim gur chóir é a chur chun cinn sna scoileanna uilig ar fud an chontae le linn Bhliain na Gaeilge.

Rinne mé Gaeilge ar scoil mar tá an teanga tábhachtach dár gcultúr agus dár bhféiniúlacht. Bhí múinteoir agam as Doire a chuir sé beocht san ábhar, nuair a thuig muid a chanúint cibé. Ní raibh mé ábalta leanúint leis an Ghaeilge ar an ollscoil agus cé go n-úsáidim cúpla focal i gColáiste Mhuire agus ar chleachtadh teagaisc, níl mé chomh líofa is a bhí. Pillfidh mé ar an Ghaeilge nuair a bheas an chéim agam nó ba mhaith liom bheith ábalta í a theagasc sna scoileanna. Ba chóir don CLG níos mó freagrachta a ghlacadh an Ghaeilge a úsáid. D’imir mé le Gaeil Chonamara i mBostún anuraidh. Cainteoirí líofa a bhí in achan imreoir agus ba í an Ghaeilge an chéad teanga ag treanáil agus ag cluichí. Chruthaigh sé atmaisféar speisialta agus mhothaigh mé gur rud nadúrtha, traidisiúnta é sin.  Ba chóir dúinn uilig rud amháin a dhéanamh leis an Ghaeilge a chur chun cinn, fiú amháin cúpla focal a fhoghlaim agus a úsáid i mbliana, Bliain na Gaeilge.

Amongst the Gaeilgeoirí on the Armagh team is Sarsfields man, Michael Stevenson, who fully supports Bliain na Gaeilge. “I think Bliain na Gaeilge is a great idea which reminds us of the importance of using our Irish. I learnt Irish up until A-level and I’m going to make an extra effort this year to use Irish. As a trainee teacher, I try to promote Irish among students and what better year than this to really push our national language. I began learning Irish at St. Colman’s in Newry and attended Gaeltacht colleges in Rann na Feiriste and Loch an Iúir. The importance of the Gaelteacht experience and the friends you meet shouldn’t be underestimated and I hope that it will really be promoted in schools throughout Armagh during Irish language year.

I did Irish at school because the language is important to enhance our culture and identity. We had a great teacher from Derry and he made the subject come to life, at least when we understood his accent. I wasn’t able to keep on Irish at university and although I still speak a few words in St Mary’s and on teaching practice, I no longer have the same fluency. I plan to keep up Irish when I graduate so that I will hopefully be able to teach it in schools to some extent. The GAA needs to take more responsibility to promote Irish. When playing for Connemara Gaels in Boston last summer, all the players were fluent speakers and Irish was the first language at training and matches. This created a wonderful atmosphere and brought an added dimension to our game and it felt very traditional to speak our native language while playing Gaelic.  I look forward to continuing to promote Irish and hope that we all can do something, even if is just trying to pick up a few new words, during this Bliain na Gaeilge.

Tús Bhliain na Gaeilge

Written by admin1. Posted in Fiséan, Leathanach Baile, Pacáiste Meán, Preasráitis

SEOLANN UACHTARÁN NA hÉIREANN BLIAIN NA GAEILGE 2013 LE CÓISIR CHINN BHLIANA I nGAELTACHT CHIARRAÍ

Is iad Mícheál Ó Muircheartaigh, laoch spóirt áitiúil, agus Pádraig Ó Sé, ceoltóir clúiteach ó Chiarraí, a sheol Bliain na Gaeilge 2013 go hoifigiúil le teachtaireacht phearsanta réamhthaifeadta ón Uachtarán Michael D Higgins ar An Daingean, Co. Chiarraí, ag cur tús leis an bhféile Ghaeilge bhliana le clár imeachtaí speisialta roimh na tinte ealaíne bliantúla ar Oíche Chinn Bhliana, 31 Nollaig 2012.

 

Baileoidh na mílte daoine ag Ceann an Ché, áit a chuala siad teachtaireacht spreagúil an Uachtaráin do lucht labhartha na Gaeilge ar fud na cruinne ar Oíche Chinn Bhliana. Bhí tinte ealaíne don teaghlach ar fad sula rinneadh an Bhliain Úr a fhógairt trí Auld Lang Syne a chasadh as Gaeilge.

 

Cuireadh tús le hathbheochan na Gaeilge le bunú Chonradh na Gaeilge 120 bliain ó shin, agus maíonn beagnach 2 mhilliún duine ar oileán na hÉireann go bhfuil Gaeilge acu sa lá atá inniu ann. Tá sí mar aidhm ag ceiliúradh Bhliain na Gaeilge na mílte deis úsáide Gaeilge a chur ar fáil don dream seo le linn 2013.

 

Ag trácht ar Bhliain na Gaeilge 2013, luaigh An tUachtarán Michael D Higgins gurb é Dubhghlas de hÍde, chéad Uachtarán na hÉireann, cathaoirleach chéad chruinniú Chonradh na Gaeilge in Iúil 1893 agus dúirt: “Tá ról na Gaeilge sa lá atá inniu níos tábhachtaí ná riamh agus brú ag teacht ar mhionteangacha ar fud an domhain mhóir. Is dlúthchuid dár gcultúr agus dár bhféiniúlacht í an Ghaeilge. Mar Uachtarán na hÉireann, tá mé an-sásta tacú go láidir le Bliain na Gaeilge – is linne an teanga agus braitheann a todhchaí orainn.”

 

Tá an tUachtarán ag moladh do chuile dhuine a gcuid Gaeilge a úsáid le comhghleacaithe oibre, le cairde, le gaolta agus le duine ar bith eile gur féidir le linn 2013, mar aon le hamharc ar na himeachtaí atá luaite ar www.gaeilge2013.ie chun páirt a ghlacadh i gcuid acu. Molann an tUachtarán don phobal páirt a ghlacadh i gcomórtais éagsúla Bhliain na Gaeilge freisin, saoire a ghlacadh sa Ghaeltacht, agus cairde thar lear a mhealladh go hÉirinn in 2013 le freastal ar imeachtaí Bhliain na Gaeilge agus Thóstal Éireann 2013.

 

Dúirt Julian de Spáinn, Eagraí Náisiúnta Bhliain na Gaeilge 2013: “Tá sí mar aidhm ag Bliain na Gaeilge an pobal a ghríosú agus a chumasú chun an Ghaeilge a úsáid, laistigh agus lasmuigh de na ceantair Ghaeltachta, tríd an gceiliúradh bliana seo ar an teanga. Is mór againn an deis Bliain na Gaeilge 2013 a sheoladh i nGaeltacht Chorca Dhuibhne ar Oíche Chinn Bhliana, agus ba mhaith linn buíochas ó chroí a ghabháil le muintir na Gaeltachta a chabhraigh linn an ceiliúradh spleodrach seo a eagrú i nDaingean Uí Chúis.”

 

Tá breis agus 100 eagraíocht teanga agus chultúir eile ó cheann ceann na tíre ag glacadh páirte sa togra teanga tábhachtach seo – leithéidí de Chomhaltas Ceoltóirí Éireann, TG4, agus Aontas na Mac Léinn in Éirinn (AMLÉ) san áireamh. Tá áis ar www.gaeilge2013.ie le himeachtaí áitiúla Gaeilge a chlárú agus le teacht ar eolas faoi imeachtaí náisiúnta Bhliain na Gaeilge.

 

Tá breis eolais faoin togra ar www.gaeilge2013.ie; ar www.facebook.com/gaeilge2013; nó ar Twitter @gaeilge2013. Tá Foras na Gaeilge agus Údarás na Gaeltachta ag tacú le Bliain na Gaeilge. Bígí Linn – Let’s Celebrate Our Language!

 

Cad is féidir leatsa a dhéanamh le linn Bhliain na Gaeilge 2013?

  • * Bain úsáid as an nGaeilge le do chairde, do ghaolta, do chomhghleacaithe agus eile i 2013
  • * Féach ar na himeachtaí ar fad ar ár suíomh gréasáin ar www.gaeilge2013.ie & déan freastal ar chuid acu
  • * Glac páirt sna comórtais – tá duaiseanna iontacha le baint amach!
  • * Déan cinneadh feabhas a chur ar do chuid Gaeilge nó í a fhoghlaim in 2013 – d’fheadfaí páirt a ghlacadh san fheachtas Líofa 2015 fiú
  • * Téigh ar saoire go dtí an Ghaeltacht
  • * Meall cairde thar lear le teacht go hÉirinn in 2013 le freastal ar imeachtaí de chuid Bhliain na Gaeilge agus páirt a ghlacadh i dTóstal Éireann 2013
  • * Ceannaigh earraí déanta in Éirinn le cabhrú leis an timpeallacht ina bhfuil an Ghaeilge á cur chun cinn againn

Líofa agus Bliain na Gaeilge in 2013

Written by Brenda. Posted in Leathanach Baile, Nuacht, Pacáiste Meán

An tAire Carál Ní Chuilín, Aire Cultúir; Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Conradh na Gaeilge; Méabh Ní Chuinneagaín ó Thír Eoghain

An tAire Carál Ní Chuilín, Aire Cultúir; Julian de Spáinn, Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge; Méabh Ní Chuinneagaín ó Thír Eoghain

Tá Carál Ní Chuilín, Aire Cultúir, ag iarraidh daoine a spreagadh le tabhairt faoi dhúshlán Líofa sa Bhliain Úr, atá ainmnithe mar Bhliain na Gaeilge.

Is tionscnamh é Líofa a thug an tAire isteach i Meán Fómhair 2011 le cuidiú le daoine éirí líofa nó cur lena líofacht agus lena n-úsáid Ghaeilge faoi 2015. Tá beagnach 3500 duine cláraithe le Líofa. Arsa an tAire: “Bliain speisialta a bheidh i 2013 don Ghaeilge ar fud oileán na hÉireann óir tá sí sainithe mar Bhliain na Gaeilge. Ó thús, deireadh na bliana, beidh deiseanna do dhaoine cibé leibhéal Gaeilge atá acu a úsáid nó í a fhoghlaim don chéad uair. “Cuirfidh feachtas Líofa le Bliain na Gaeilge agus is fiú bheith ag faire amach ar a bhfuil ar siúl ar fud an tuaiscirt, lena n-áirítear imeachtaí Gaeilge mar chuid de Sheachtain na Gaeilge i Mí an Mhárta agus Doire, Cathair an Chultúir. “Anois, áfach, an t-am le cur faoi do choinne féin Gaeilge a fhoghlaim i 2013 mar chuid de do rún athbhliana. Cé gur tiomantas agus sprioc pearsanta é Líofa, cuideoimid leat d’eispéireas foghlama a stiúradh agus ranganna Gaeilge agus tacaíocht foghlama a aimsiú má chláraíonn tú le dúshlán Líofa.

“Bliain iontach a bheidh i 2013 do Líofa fosta. Beidh suíomh nua idirlín againn a fheidhmeoidh mar ardán do ghníomhíocht Ghaeilge agus a stiúrfaidh foghlaimeoirí agus iad ag iarraidh cur lena líofacht Ghaeilge. Beidh pacáiste foghlama Líofa mar dhlúthchuid de shuíomh idirlín Líofa, rud a dhaingneoidh obair na ranganna agus na n-acmhainní eile a úsáideann rannpháirtithe Líofa lena spriocanna líofachta a bhaint amach. “Tá mé ag dréim le torthaí an tsuirbhé ar Líofa a rinneadh ar na mallaibh a inseoidh dúinn faoin tacaíocht atá de dhíth orthu siúd atá i bpobal Líofa atá ag iarraidh a scileanna labhartha Gaeilge a fheabhsú.” Labhair Carál Ní Chuilín faoina turas Líofa féin, ar sise: “Bhain mé féin sult as mo bhliain foghlama cé nach furasta dul i ngleic leis na briathra mírialta. Bhí mé sa Ghaeltacht faoi dhó i mbliana fosta, rud a chuidigh go mór liom comhrá Gaeilge a dhéanamh agus tuiscint a bheith agam ar na dúshláin a bhaineann le teanga nua a fhoghlaim. Déan Bliain na Gaeilge de 2013, an bhliain a dtosóidh tú ag foghlaim agus ag feabhsú do chuid scileanna Gaeilge agus cláraigh le Líofa mar chuid de do rún athbhliana – Lean Leat go Líofacht!”

Liofa2_RP

Auld Lang Syne as Gaeilge!

Written by Brenda. Posted in Fiséan, Meáin Ghaeilge, Pacáiste Meán

Éist le Auld Lang Syne as Gaeilge Brú anseo!

Tá na focail thíos:

 

Auld Lang Syne

 

Ó bhun go barr na tíre

‘s ar fud an domhain seo beidh

Na Gaeil ag casadh lámh le lámh

ar oíche Auld Lang Syne

 

Curfá

Ar oíche Auld Lang Syne seo muid,

ar oíche Auld Lang Syne

Ag casadh amach anocht le bród

ar oíche Auld Lang Syne

 

Ó Mhumha go Gaillimh

‘s ar aghaidh ó Thuaidh agus fud

fad Chúige Laighean

Beidh glór an Daingin buailte libh

ar oíche Auld Lang Syne

 

Buíochas le Traic Ó Braonáin agus Ciarán Ó Muirí